Cukier - co zamiast?

Aktualizacja: 22 kwi 2019


cukier rafinowany cukier krystaliczny

Cukier – słodki morderca, często nazywany „białą śmiercią”, z pewnością nie jest elementem zdrowej diety. Wachlarz jego negatywnych właściwości dla organizmu jest doskonale znany. Pomimo to, cukier jest nadal ulubionym ulepszaczem smaku stosowanym przez producentów żywności. Niestety interesy przemysłu spożywczego nie idą w parze z korzyściami zdrowotnymi konsumentów, dlatego też to od naszej właściwych wyborów na etapie zakupów w sklepie zależy nasze zdrowie.


Cukier – słodki morderca


Tysiące lat temu, kiedy o produkcji cukru i innych substancji słodzących nawet nikt nie śnił, słodkiej przyjemności dostarczały człowiekowi takie produkty jak owoce i miód. Dopiero w 1747 roku po raz pierwszy otrzymano z buraków cukrowych sacharozę, czyli dwucukier złożony z cząsteczek glukozy. Ten okres rozpoczął tzw. erę sacharozy. Cukier otrzymywany jest z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej. Pierwotnie otrzymywana jest melasa – brązowa, lepka substancja o konsystencji gęstego syropu. Następnie melasa jest poddawana oczyszczeniu, krystalizacji i filtracji, tym samym pozbawiana jest witamin i składników mineralnych. Finalnym produktem jest biały cukier, który dostarcza naszemu organizmowi jedynie energię i nic poza tym. Często za zdrowszą alternatywę uznawany jest brązowy cukier, bo według panującej zasady, wszystko co ma ciemniejszy kolor (chleb, płatki śniadaniowe, makarony itd.) kojarzone jest ze zdrowszą alternatywą. Niestety, to jedynie złudzenie. Brązowy cukier nie jest bezpośrednim produktem z melasy, zawiera zaledwie jej niewielkie ilości, co zapewnia cukrowi brązową barwę, za to znikome ilości składników mineralnych.


Pamiętaj!


Ponieważ cukier tak powszechnie jest dodawany przez producentów żywności do wytwarzanych produktów, koniecznie należy czytać etykiety i sprawdzać zawartość cukrów w danym produkcie. Aby wyobrazić sobie ile dany produkt zawiera cukru, najlepiej przeliczyć tę ilość na łyżeczki. 1 łyżeczka = 5g cukru.

Czasami trudno uwierzyć, że przykładowo puszka Coca Coli zawiera 35g cukru – 7 łyżeczek cukru, 1 łyżka płatków Cheerios zawiera 3 g cukru itd.


Syrop glukozowo -fruktozowy


W związku z tym, że produkcja sacharozy oparta była po części na sprowadzaniu trzciny cukrowej z odległych krajów, a sam proces technologiczny był dosyć skomplikowany, przemysł spożywczy rozpoczął poszukiwanie zastępczej substancji słodzącej o większej wydajności. Tą substancją okazał się syrop z hydrolizy skrobi – syrop glukozowo- fruktozowy. Początkowo otrzymywany był z ziemniaków, zaś dzisiaj głównym substratem do jego produkcji stała się skrobia kukurydziana. Syrop ten prawdziwą sławę zyskał w latach 70-tych, głównie dzięki swoim właściwościom biochemicznym oraz tańszej produkcji. Fruktoza jest znacznie słodsza od glukozy, syrop jest bardziej wydajny w produkcji, ponieważ trzeba go użyć mniej, by otrzymać ten sam poziom słodkości. Z tego powodu syrop glukozowo-fruktozowy coraz powszechniej był dodawany do różnych produktów spożywczych: płatków, jogurtów, keczupów, słodyczy. Początkowo wszystko wskazywało na przewagę syropu glukozowo-fruktozowego nad cukrem, ponieważ w mniejszym stopniu podnosi on stężenie glukozy we krwi, czyli ma niższy indeks glikemiczny. Wynika to z obecności fruktozy, której przemiana w organizmie znacznie się różni od przemiany glukozy.


Pamiętaj!


Wyizolowana fruktoza zachowuje się zgoła inaczej niż fruktoza naturalnie występująca w owocach. Fruktoza metabolizowana jest bezpośrednio w komórkach wątroby, a proces ten sprzyja produkcji trójglicerydów oraz „złego” cholesterolu LDL.

Dowiedziono również, że fruktoza pobudza apetyt na słodkie produkty, a ponieważ nie stymuluje ona – tak jak glukoza- wydzielania insuliny oraz leptyny (hormonu sytości), łaknienie nie zostaje zahamowane, co prowadzi do objadania się i otyłości, insulinooporności i cukrzycy typu 2. Wachlarz produktów z dodatkiem syropu glukozowo-fruktozowego jest szeroki i należy być bardzo uważnym robiąc zakupy.


CZY WIESZ, ŻE

Syrop z agawy składa się w 70-90% z fruktozy, czyli wywiera ten sam efekt na nasz organizm co syrop glukozowo -fruktozowy.


Zdrowe alternatywy dla cukru


Skoro większość substancji słodzących to bardziej lub mniej “puste kalorie”, negatywnie wpływające na nasze zdrowie substancje, najlepiej całkowicie wykluczyć je z naszej diety lub spożywać okazjonalnie, np. jako deser do nie